Nümismatik aleminin en çetrefilli konusuna girmiş bulunmaktasınız.
Bu konuda iki klan bulunmaktadır :
1- Parayı temizleyenler
2- Parayı temizlemeyenler
İkinci gruba dahil olan ben gene de size bir kaç yol söyleyeyim.
1- Çil para KESİNLİKLE temizlenmez. Çil olmayan para da temizlenerek çil olmaz.
Teknik olarak mümkün değil.
2- Bütün madenler için özel olarak yapılmış, kimyasal temizleyiciler vardır.
Yurtdışında, koleksiyon malzemesi satan yerlerde bulunur. Türkiye'de satan var mı
bilmiyorum.
3- Madenine göre bir kaç ip ucu vereyim.
Altın : yumuşak bir metal olduğu için, çok dikkatli davranmak lazım. Çil ise
temizlemeye çalışmayın, kullandığınız kumaş ne kadar yumuşak olursa olsun, iz
bırakır. Çil olmayanlar içinse şunu uygulayabilirsiniz : bir cezveye su koyup,
kaynatın. Kaynadıktan sonra suyu ateşten alın ve içine 1-2 çay kaşığı karbonat
atın. Karbonat köpürüdükten sonra altın parayı içine bırakın. 20-30 saniye
bekleyin ve dikkatlice alın. Soğuk suyun altında parmağınızla oğuşturarak
durulayın.
Gümüş: özel temizleyiciler dışındakileri kullanmayın. Doğal rengi yok oluyor.
Limon suyu deneyin ve ne olduğunugörün. Gümüşün doğal patinasını geri kazanması
imkansızlaşıyor.
Bakır: para madenleri içinde en belalısıdır. Dış ortamdan çabuk etiklenir ve çok
kolay okside olur. Limon, zac yağı ve benzeri temizleyicileri kullanmayın. Bunların
bakırın doğal rengini hemen bozar, suni, yarı mat bir görünüm kazanır. Bence
koleksiyon değeri sıfırdır. Çil bakır para kesinlikle özel kapama içinde
saklanmalıdır. Şimdi diyebilirsiniz ki, o para bana gelene kadar kaç kişinin elinden
geçmiştir. Doğru çok el değiştirmiştir, ama üzerinde her hangi bir pas izi veya
parmak izi yoksa (insan teri iz bırakabiliyor) size ulaştığında çil ise, hala bir
şansı var demektir.
Pirinç : kolay okside olur. Bakır ile aynı şekilde davranmak lazım.
Nikel : çok dayanıklıdır. Sıcak su altında pamağınızla temizleyebilirsiniz. Ama
bir kez paslanma, çürüme emareleri göstermeye başlamışsa hiç şansı yok.
Tekrar hatırlatıyorum, bence para temizlenmemeli. İlla temizleyeceğim diyorsanız ,
deneme yapmadan, asıl temizlemek istediğiniz parayı kesinlikle işin içine sokmayın.
Bu tür temizlik hatalarından geri dönüş yoktur.